juni20

Het water staat me tot de lippen.

Het water staat me tot de lippen.

Ik weet dat ik het niet veel langer kan uitstellen: het onvermijdelijke zit eraan te komen. Het water staat me al tot de lippen en het moment waarop ik mijn mond zal openen, laat niet lang meer op zich wachten. En dan stroomt het koele water genadeloos naar binnen….

Dit had zomaar een passage uit een spannend boek kunnen zijn. Aan boord van een zinkend schip bijvoorbeeld, waar een opvarende dreigt te verdrinken en dat moment krampachtig probeert uit te stellen door zijn lippen stijf op elkaar te houden. Gelukkig is mijn invalshoek wat minder dramatisch. Ik heb het namelijk over het lessen van dorst. Over het moment dat je smachtend een glas koel water aan je lippen zet en het moment van verlossing nog even uitstelt om het genot te vergroten. Over die dorst hebben we het. Niets lekkerder dan een glas water als de barsten al in je lippen schieten op een warme zomerse dag.

Nu zou ik een uitgebreide verhandeling kunnen schrijven over dorst en de gevaren van uitdroging voor het menselijk lichaam, maar liever duik ik down under. Want onder het kalme oppervlaktewater gaat een keiharde business schuil waarin schandalig veel geld wordt verdiend: verpakt water is lucratieve handel. Slim in de markt gezet door sluwe marketeers die inspelen op onze gevoelens van angst en ons willen doen geloven dat flessenwater gezonder en beter is. Bullshit, maar helaas wordt deze fabel door veel mensen nog erg serieus genomen.

Als mede-initiatiefnemer van de ideële stichting AquaPLUS, die zich op Texel inzet om het drinken van kraanwater uit glazen te promoten (AquaTX) ten koste van milieuvervuilend verpakt water, heb ik me verdiept in de Wondere Wereld van Water. En de eerste vraag die bij mij opkwam was sinds wanneer drinken we eigenlijk water uit plastic flesjes? Eerder staken mensen hun hoofd onder de kraan voor een slok water of werd een bidon gevuld. Tegenwoordig loopt iedereen met een flesje water. Zo’n plastic petflesje (gemaakt van dun  polyethyleentereftalaat) belandt in veel gevallen bij het gewone huisvuil en wordt niet gerecycled. De consumptie van kleine flesjes water en frisdrank is sinds 2000 verdrievoudigd. Het gemak om zo’n lichtgewicht fles mee te nemen is natuurlijk groot. Dat geldt overigens ook voor het gemak waarmee zo’n plastic fles weer wordt weggegooid. Op straat. Niet voor niets is de hoeveelheid zwerfafval fors toegenomen.

Machtige fabrikanten als Unilever en Nestlé willen ons doen geloven dat bron- en mineraalwater veel gezonder zijn. Het maakt ons jong en energiek. En dan mag het toch best twee euro of meer voor een flesje kosten, toch? Een goede gezondheid is ten slotte onbetaalbaar. Met z’n allen zijn we er met open ogen ingetrapt. We hebben klakkeloos aangenomen dat al die mooie marketingverhaaltjes kloppen.

Niet dus. Het Nederlandse kraanwater behoort tot het beste ter wereld. Voordat het bij ons uit de kraan komt, is het op minstens 70 kwaliteitspunten getest. Bron- en mineraalwater hoeven slechts te voldoen aan zo’n 20 eisen voordat ze het flesje worden ingepompt. En nee, er wordt in Nederland al lang geen fluoride meer toegevoegd en er wordt geen chloor gebruikt bij de reiniging. Kraanwater is dus niet alleen veel goedkoper, maar minstens zo gezond.

Fabrikanten, supermarkten en ook veel horecabedrijven helpen graag mee om het drinkwatersprookje in stand te houden; verpakt water scoort hoog in de top vijf van best verkochte drankjes. Inkoop betaalt een horecaondernemer zo’n 30 cent voor een flesje bron- of mineraalwater, dat vervolgens zo’n 6 tot 7 keer over-de-kop gaat. De strijd om via statiegeld het gebruik van milieuvervuilende petflessen tegen te gaan, lijkt ook verloren. Hoewel staatssecretaris Mansveld het besluit om het statiegeld op grote petflessen af te schaffen een jaar heeft uitgesteld, gaat dat er ondanks alle protesten van milieuorganisaties toch wel van komen. De fabrikanten komen hun afspraken om meer te recyclen en milieuvriendelijkere verpakkingen te leveren niet na, maar hebben een machtige lobby. De oplossing om ook statiegeld op kleine flessen (en blikjes) te heffen zoals in Duitsland succesvol gebeurt, zal er dan ook wel niet van komen.

En dus moeten wij consumenten onze mindset veranderen. Met AquaTX gaan we daarmee op Texel aan de slag. We vragen mensen het verpakte water te laten staan en te kiezen voor een glas AquaTX, heerlijk koel Texels kraanwater. In de deelnemende horecabedrijven wordt dat geschonken voor 1 euro. Horecabedrijven kunnen zo evengoed omzet maken. Zij betalen abonnementsgeld aan onze stichting en wij besteden dat geld aan het opruimen van zwerfafval en aan het geven van voorlichting over water en (plastic)afval. Dat betekent én minder CO2-uitstoot doordat er minder flesjes geproduceerd (en vervoerd) hoeven te worden én een schonere leefomgeving én een consumptie die minstens de helft goedkoper is. Een vloeiend verhaal toch?

Volgende week is de officiële aftrap van AquaTX. Dan is onze ‘Texelse water met een beetje meer’ te koop in diverse horecabedrijven. We beginnen bescheiden, maar hopen dat er snel meer zullen aanhaken. Jouw hulp kunnen we daarbij goed gebruiken. Een simpele vraag in de horeca volstaat: “Hebben jullie AquaTX?” Als een ondernemer dat maar vaak genoeg hoort, komt het wel goed.